«Terug naar het overzicht

De rat

“De rat Aortus was jong en vitaal en heerlijk gestemd.”

Zo begint het verhaal Gif van de overkant van Anton Koolhaas, uit de bundel Een poging tot instinct. Ik heb dit verhaal moeten analyseren tijdens mijn opleiding en op de een of andere manier is het in mijn hoofd blijven dwarrelen. Niet omdat het een lekker verhaal is, met een happy end. Integendeel. Ik doe geen recht aan het verhaal met mijn uittreksel, omdat ik het al een tijd niet meer gelezen heb, maar de strekking van het verhaal is ongeveer zo:

Gif van de overkant

Het verhaal gaat over een rat die wel erg nieuwsgierig is naar waar de brug bij het hol waar hij woont toe leidt. De andere ratten durven niet naar de overkant, omdat ratten die de brug oversteken telkens dood gaan als ze weer terugkeren. Er zou gif liggen. Aortus waagt het er toch op en gaat een aantal keren aan de overkant kijken. Zijn soortgenoten zijn jaloers op zijn stoere gedrag en roddelen over hem, maar Aortus blijft de brug oversteken en wordt zelfs wat overmoedig.

Een onverwachte wending

Natuurlijk hoop als lezer je dat de jonge, nieuwsgierige Aortus de wijde wereld intrekt en de bange kolonie achter zich laat. Gif? Hoezo gif? Die rat gaat het maken! Die loopt de zon tegemoet! Maar dat valt vies tegen. Hij snoept van het gif, wordt als hij terugkeert naar het nest waanzinnig en bijt een aantal andere ratten dood. Niet lang daarna sterft Aortus, waarna hij opgegeten wordt door zijn overgebleven soortgenoten. Deze krijgen daardoor het gif eveneens binnen en stuk voor stuk leggen ze het loodje. Oeps. Niet bepaald een glorieus einde voor onze held…

Klap in je gezicht

Juist omdat er totaal niet gebeurt wat je verwacht, spreekt dit verhaal me aan. Het verhaal is choquerend en de gruwelijkheid is een klap in je gezicht. Ik hou enorm van leuke, lieve en zachte dingen, maar ik vind in dit geval de manier waarop je als lezer ineens geconfronteerd wordt met de realiteit briljant. Binnen één kort verhaal leer je de protagonist en zijn wereld van vreten, paren, leven en sterven kennen, je wordt samen met hem nieuwsgierig naar de wereld aan de overkant en vervolgens wordt je geliefde hoofdpersonage knettergek en ontaardt de hele vertelling in een bloedbad, dat eindigt in de stilte van de dood. Klabam! Het verhaal is me in elk geval altijd bijgebleven.

Aortus als logo

Een tijd terug heb ik een mixed-media schets gemaakt die gebaseerd was op het verhaal. En omdat in mijn leven eigenlijk nooit iets gaat zoals ik gepland heb of verwacht, geef ik mijn Aortus, die het eeuwige leven heeft, de eer om het logo van mijn nieuwe website te mogen zijn. Laten we eerlijk zijn; het is ook gewoon een leuke tekening. 😉